Utdatert nettleser Det ser ut som du bruker en gammel nettleser. Faktafyk.no krever IE 8 og nyere versjoner av Internet Explorer. Last ned nyere nettleser her

Hest, hest, tiger, tiger

Honey klarar det meste. Ho lagar mat, handlar og passar søstera si. Men ho lyg, og det gjer at ho ofte hamnar i rare situasjonar. Ein dag går ho på feil buss, noko som kjem til å snu opp ned på kvardagen hennar.

Mette Eike Neerlin Samlaget Oversetter: Brit Bildøen 2017

KAPITTEL 5
– OM Å LYGE OG OM JORDBÆRKAKE

Av og til tek eg meg sjølv i å seie ting som slett ikkje stemmer. Lyge, faktisk. Og her snakkar eg ikkje berre om å seie til mor at ho ikkje ser trøytt ut, viss ho spør – eller fortelje Mikala at måten ho har sortert reseptkonvoluttane sine på, verkar spennande. Eg meiner større ting. Ting som gjer at ein situasjon blir heilt annleis enn det som var meininga.

For eksempel så laug eg ein dag eg hadde gått til bakaren ein søndagsmorgon.

«Ein halv loff med graskarfrø», sa eg først til bakardama.

Vi byter alltid på å gå ned og hente brød om søndagen. Mor, Mikala og eg. Denne dagen var det min tur, og eg hadde stått i kø i over ti minutt. Forretninga var stappfull av folk.

«Det skal du få», sa bakardama og gjekk rett bort og henta ei ordentleg blautkake med jordbær og krem. Ho sette henne pent ned i ei pappeske som ho lukka igjen med stor varsemd. «169 kroner, takk.»

Eg glodde litt på henne og pappeska.

«Eh …», sa eg og fomla med tohundrekronerssetelen mellom fingrane.

«169», gjentok ho og smilte vennleg. «Var det elles noko?»

«Tja, altså», mumla eg mens blikket mitt flakka omkring etter brøda med graskarfrø.

Ei dame skubba meg til sides for å få betre utsikt til bollane på hylla bak disken. Ein mann hosta rett inn i nakken på meg.

«Gud», sa bakardama då. «Det skulle kanskje vere den vesle jordbærkaka?»

Ho la hovudet på skrå og såg undersøkande på meg.

«Eller kva?»

Det var på ingen måte kake eg hadde komme dit etter. Derfor verka det vel også mest opplagt å gjere dama merksam på feilen. Men eg stod framfor eit menneske som openbert hadde problem med høyrselen, noko ho jo ikkje kunne hjelpe for, og i eit rom fylt til randa med utolmodige tilskodarar. Samtidig merka eg tydeleg korleis eg så smått mista augekontakten med henne, i det blikket hennar i staden bora seg inn ein stad mellom nasen og overleppa mi.

«Nei, nei», svarte eg og rekte pengane fram. «Det er heilt riktig. Vi rett og slett elskar kake.»

Mor blei litt muggen då eg kom heim. Ho hadde sett fram til brødskiver, og så var det i tillegg dette med prisen. Men Mikala var overlykkeleg, og til slutt tinte mor opp.

«Men då må det lys på også», sa ho og fann fram boksen med kaketilbehøyr frå ei hylle øvst i kjøkkenskåpet. «Slik ein festleg søndag.»

KAPITTEL 6
– OM MEIR LØGN OG DEN GONGEN MED PASSAREN

Ein annan gong eg laug, var det fordi eg hadde gløymt passaren min i klasserommet. Sidan eg skulle bruke han til å gjere noko matte til dagen etter, var eg nøydd til å ta bussen tilbake om ettermiddagen for å hente han.

Det var heldigvis ikkje låst på skulen, så eg kunne gå rett inn utan problem. Men då eg opna døra inn til klasserommet vårt, var rommet fullt av folk. Det var ein tolv–femten stykke, og dei sat alle og lytta til ei dame som var i gang med å fortelje noko og peike på eit verdskart oppe ved tavla.

Passaren låg på eit bord i hjørnet lengst unna, men eg hadde verkeleg bruk for han, så eg tenkte at eg berre fekk snike meg inn og snappe han stille og roleg.

Då eg hadde nådd omtrent halvveges gjennom rommet, sa dama ved tavla plutseleg:

«Og då må vel du vere Karen?»

Det gjekk opp for meg at alle stirte på meg, og eg stoppa.

«Eh, ja», sa eg av ein eller annan grunn.

Kanskje verka det ein augeblink lettare å komme seg det siste stykket fram til passaren dersom eg no heitte Karen og ikkje Honey.

«Så berre kom og set deg», sa dama. «Vi har nettopp starta.»

Det viste seg at eg hadde hamna på eit kveldskurs i kinesisk for begynnarar. Alle dei andre deltakarane var vaksne, og dei var frykteleg søte mot meg fordi eg var så ung og samtidig så språkinteressert, som dei sa.

På to og ein halv time lærte eg å seie «god dag» (ni hao) og «kva heiter du?» (ni jiao shenme mingzi?). Vi øvde oss på å seie orda på heilt rett måte, noko som slett ikkje var lett. Etterpå fortalde læraren om forskjellige kinesiske ordspråk og talemåtar. For eksempel var det eit uttrykk som heitte «mama huhu», som eigentleg tyder «hest, hest, tiger, tiger», men kinesarane bruker det om noko som ikkje er heilt bra, men som likevel kunne ha vore verre. Mama huhu. Eg skreiv det ned på eit papirark, for eg syntest det var eit godt uttrykk.

Nesten heile tida gløtta eg ut av augekroken mot passaren der borte i hjørnet, og det lykkast meg då å få han med meg heim til slutt, sjølv om det var ein litt strevsam måte. Det var berre flaks at ikkje Karen dukka opp.

Og eg trur heller ikkje at eg kan ramse opp alle dei gongene eg har loge utan å vilje det. Det ramlar berre ut av munnen på meg. Det galne svaret. Det er nesten sånn at eg ikkje kan kontrollere det.

KAPITTEL 7
– OM HELG I EI ODDETALSVEKE

Når eg ringjer på hos far med veska mi over skuldra annankvar laurdag, er klokka som regel bortimot to. Før det er det ikkje mykje liv i han.

Vanlegvis startar han med å titte forsiktig ut gjennom persiennene oppe i vindauget. Eg kan tydeleg sjå den eine lamellen løfte seg frå den andre, og eg vinkar og roper at det er meg, Honey. Så opnar han vindauget og stikk hovudet ut. Først berre litt – han ser til begge sider, slik ein gjer når ein skal over vegen – men til slutt vinkar han med begge armar og ler og skundar seg bort til dørtelefonen og summar meg inn.

Når eg kjem opp, går far straks i gang med å lufte ut og tømme oskebeger og tørke over bord og hyller med ein klut. Han bruker gjerne ein gammal sokk som han har vætt under springen, for han har aldri klutar. Han passar også alltid på å skylje ned i toalettet og slå setet ned. Det skal vere ordentleg når eg kjem på besøk.

For det meste gjer vi ikkje så mykje. Vi ser berre film og sånt. Det kjem alltid nokon og ringjer på, og far går bort og gjer det der med persienna, før han til slutt slepper dei inn i blokka og går for å opne døra.

«Og kva så?» seier han i entreen, så det rungar i oppgangen. «Dotter mi er her.»

Gjestene får sjeldan lov til å komme inn. I staden går far inn til reolen i stova og rotar med handa nede i ei krukke, før han sender dei av stad igjen. Så snart døra er lukka, får eg ein ekstra klem eller eit kjærleg klapp på kneet.

Og slik går helgene. Den eine etter den andre. Til middag hentar vi pizza. Til frukost drikk vi Farris og et restane av pizzaen frå dagen før, og kanskje litt chips, dersom det er noko att.

Far gløymer alltid å kjøpe frukost. Det er fordi han sjølv vanlegvis ikkje et om morgonen. Ein gong tok eg med meg cornflakes, men far hadde ikkje noko mjølk. Så prøvde eg med vatn. Det gjekk an, men det var ikkje akkurat kjempegodt.

«Det er faen meg for dårleg», sa far. «Eg kan ikkje eingong sørgje for mi eiga dotter.»

Og han såg heilt deprimert ut og hang med hovudet mellom dei store skuldrene sine.

«Brus og chips er då fint», sa eg. «Vi får aldri lov til den slags heime hos mor.»

«Nei, det gjer de vel ikkje», sa far og lo og daska meg på skuldra. «Ho er alltid så dritsur.»

Det er mor på ingen måte, men eg lo, eg òg. Så slo vi på fjernsynet og zappa litt, heilt til eg skulle heim.

KAPITTEL 8
– OM DEN DAGEN MED BUSSEN

Kanskje du har begynt å tenke på kva denne historia her eigentleg skal handle om. Men det kjem no. Historia som startar med ein busstur.

Ein ettermiddag hadde eg vore ein runde i butikkar for å sjå etter ei gåve til Mikala, fordi det snart var tre år sidan ho hadde slutta å bite negler. Det er ein merkedag vi bruker å feire. Eg hadde fått kjøpt noko. Nokre øyreringar og eit armband med små perler som skulle likne på diamantar. Ho er galen etter ting som glitrar.

Då eg kom ut på gata, stod eg ein augeblink og rota nede i posen for å sjå om eg hadde fått med meg kvitteringa, og eg tenkte på om den lyseraude farga verkeleg var fin, eller om kvitt hadde vore betre. Eg stod i mine eigne tankar. Derfor høyrde eg ikkje at det var ein som snakka til meg. Det var først då han heva stemma og ropte: «Hallo, du», at eg såg opp.

Det viste seg at eg hadde stilt meg like attmed busshaldeplassen, og ute i køyrebanen stod ein buss og venta med dørene opne. Bussjåføren, som var ein stor, tjukk mann med raud bart, sat og vinka og ropte på meg.

«Skal du vere med, eller kva?»

«Eh, unnskyld», sa eg og krama saman posen med smykka til Mikala for å leggje han ned i veska.

«Så kom, då», sa sjåføren og såg etter kvart temmeleg irritert ut. «Du er kanskje døv også? Skulle du ikkje vere med?»

Og så skjedde det som av og til skjer. Det med det galne svaret. Eg sa «jo» og skunda meg inn i bussen. Sjølv om eg ikkje ante kvar han ville føre meg hen. Eg fekk akkurat så vidt ryggsekken med inn, før dørene klappa saman bak meg.

Bussjåføren rista på hovudet, og eg fann raskt fram busskortet mitt. Heldigvis tek eg buss til og frå skulen, så eg har alltid busskort i veska. Vi starta, og eg kravla inn på ein plass ved vindauget, som elles er reservert for gamle og folk med stokk. Det var nesten tomt i bussen.

Eg køyrde ei stund, mens eg såg dei velkjende butikkane og sidevegane gli forbi utanfor vindauget. Til slutt kjende eg meg ikkje igjen lenger, inntil det gjekk opp for meg at vi var like ved Zoologisk Hage, som heilt klart ikkje er i nærleiken av der vi bur. Eg tenkte at det var på tide å trykkje på stoppknappen.

Då eg steig av bussen, stod eg ei stund og vurderte situasjonen. Det var ganske teit. Skulle eg gå tilbake og berre følgje busstoppestadene heile vegen, eller skulle eg smette over på den andre sida av gata og ta bussen i motsett retning?

Vêret var eigentleg strålande, sjølv om det var haust. Litt lenger ned i vegen var det masse tre med raude og gule blad, som visstnok høyrde til ein park. Fuglane kvitra, og vinden var frisk. Det var ikkje særleg mange menneske der.

Eg kjende det som eg hadde reist tusen mil. Det kilte litt i magen. Eit stykke unna var det ein mann som vinka. Han var kledd i kvitt, eg kjende han ikkje. Eg lét som ingen ting og kikka i staden på mobilen min. Klokka var tjue minutt over fire. Eg måtte sjå til å komme meg av stad viss eg skulle gå.

«Naja?» sa den kvitkledde mannen, som no hadde komme heilt tett innpå.

Han la den eine handa si på skuldra mi og smilte. Han såg varm og vennleg ut. Så vennleg at eg måtte smile tilbake.

«Er det her du står og gøymer deg?» sa han.

«Jaaa», sa eg, litt sånn spørjande. «Det er visst det.»

Mannen la ei fast hand øvst på ryggen min og begynte å føre meg tilbake den vegen han hadde komme. Beina mine sette automatisk i gang og følgde med.

«Morfar din ventar på deg», sa han. «Vi kunne ikkje forstå kvar det var blitt av deg.»

Ein kan godt seie at eg var litt sånn paff. Eg kunne sjølvsagt ane at dette var i ferd med å bli ein enormt pinleg situasjon, men eg kunne ikkje finne på noko anna enn å gå med. Først bussturen, no dette her.

Mannen følgde meg nedover vegen og svinga så til høgre på ein sideveg med villaer. Eg hadde hundre prosent sikkert aldri vore der før. Vi gjekk eit lite stykke, til vi til slutt kom til eit raudt mursteinshus, der han dreiv meg inn døra og nedover ein gang med dører på den eine sida og vindauge på den andre.

«Her», sa han endeleg og stansa ved dør nummer tre, som stod halvt på klem. «Berre gå inn. Han er vaken.» Og litt høgare: «Eg hadde rett, Marcel. Ho stod ute på vegen og blomstra.»

«Hallo», sa ein ru mannsstemme ein stad inne i rommet.

Eg gjekk så sakte eg kunne. Eg gjekk så sakte at eg nesten gjekk baklengs. Døra lukka seg bak meg.

BONUS:

Les meir om forfattaren her.

Les meir om omsettjaren her.

Honey har ein tendens til å hamne i rare situasjonar fordi ho lyg. Kva vil det seie å lyge?

Les fakta om løyndom her.

Les ein artikkel om tema her.

Honey hamnar på kurs i kinesisk. Les om det kinesiske språket her.

Boktips:

Papirfly
Mygglandet 
Vanessa Svartmo
Keeperen og havet
Miss
Sprengt monster

Filmtips:

Matilda:

Keeperen til Liverpool:

Charlie og sjokoladefabrikken:

Til toppen