Opplegg til Den svartkledde jenta

FØR:

1. Tema for boka er gjenferd.
– Kva slags forventningar får dokker til eit slikt tema?

2. Boka er i ein serie som heiter grøss og gru.
Del inn elevane i grupper og la dei diskutere:

a. Kva forventar dokker når dokker høyrer ordet grøss?
b. Kva må til for at dokker skal grøsse?
c. Kvifor er det nokon som grøssar meir enn andre?
d. Finst det forskjellege slags grøss? Forklar.
e. Kva slags andre grøssarbøker og -filmar veit dokker om?
f. Kva må vere med i ein god grøssar?
Skriv ned stikkord.

3. Oppsamling i heil klasse
Klassesamtale

– Be gruppene fortelje kva dei har kome fram til.
– Del inn dei forskjellege typar grøss i grupper ut ifrå svara til elevane.
– Prøv til slutt å avgjere kva slags grøss Den svartkledde jenta kan vere ut ifrå framsida.

Les ev. meir om grøss her

UNDERVEGS:

Be elevane dele inn i avsnitt og markere:

– Avsnitt som er spennande eller skumle
– Setningar og formuleringar dei likar/ikkje likar

ETTER:

1. Snakk om utdraget i grupper
Gruppearbeid

La elevane sitte i grupper på fire og ha ein samtale med utgangspunkt i følgjande spørsmål:

– Kva for avsnitt synest dokker er mest spennande? Er dokker einige?
– Er dokker einige om kva for avsnitt som er minst spennande?
– Kva for setningar/formuleringar har dokker valt å framheve? Har dokker valt dei same eller ulike setningar/formuleringar?
– Kvifor har dokker valt nett desse uttrykka?

Boka er såkalla lettlesen.
– Er dokker einige i at ho er det?
– Korleis oppfattar dokker teksten?

2. Vurdering
Grupper på 4-5 elevar

La elevane ta stilling til utdraget:

– Likar dokker utdraget?
– Kva er dei tre viktigaste grunnene til at dokker likar/ikkje likar teksten?

La elevane snakke saman i gruppa om kva dei synest er bra og/eller dårleg med teksten, og kva dei eventuelt synest kunne vore betre.

Be elevane lage to lister: ei liste over dei tinga som er med på å gjere teksten god (argument for), og ei liste over ting som dei meiner dreg ned kvaliteten på utdraget (argument mot).

Oppmod elevane til å skrive så mange fordelar og ulemper som dei kan.

3. Debatt i grupper à 4-5 elevar
Gruppesamtale.

Del gruppene frå oppgåve 2 i to. Den eine halvparten tek lista med argument for og den andre med argument mot. Elevane med argument for vert satt saman med ei anna gruppe med argument mot. Fyrstnemnde skal argumentere for at teksten er god, sistnemnde skal argumentere mot. Køyr debatt!

4. Diskusjon i heil klasse
Klassesamtale

Snakk om teksten med utgangspunkt i leseopplevingane til elevane. Still opne og autentiske spørsmål og oppfølgingsspørsmål som bygger vidare på svara til elevane.

I tillegg kan eitt eller fleire av følgjande spørsmål inngå i samtalen:
– Kva synest dokker om Hanna?
– Kva med kjærasten hennar, Leo?
– Kven trur dokker jenta Hanna møter på vegen er? Kor kjem ho ifrå?
– Trur dokker ho er ute etter Hanna eller nokon andre?
– Kor trur dokker handlinga i denne boka er?
– Korleis hadde dokker reagert om dokker hadde vore i ei liknande situasjon?
– Har dokker sjølv nokon gang opplevd noko skummelt?
– Kva trur dokker skjer vidare?
– Synest dokker at utdraget er spennande? Skummelt? Kvifor/kvifor ikkje?
– Kva er det ev. ved utdraget som gjer at dokker grøssar?

Avslutt gjerne diskusjonen med ein meta-samtale: Vend tilbake til sjangerperspektivet frå førlese-samtalen og snakk om kva slags grøss de trur Den svartkledde jenta er. Diskuter også i kva grad utdraget levde opp til dei forventningane de hadde før lesinga. Trur dokker at fleire av desse forventningane blir møtt seinare i boka?

5. Vurdering og avstemming

Heilt til slutt kan dokker diskutere utdraget i klassa med tanke på å kome fram til ei felles vurdering:

Likar dokker utdraget frå Den svartkledde jenta? Kvifor/kvifor ikkje?

Det er viktig at synspunkta vert grunngjevne, at rammene er hyggelege og at elevane får høve til å framføre leseopplevingane sine og akkurat dei meiningane og grunngjevingane som betyr noko for dei. Legg gjerne att klassens meining i boksen, Vi meiner, under utdraget.

Les òg kva ungdom meiner om boka på uprisen.no.

Ekstraoppgåver:

1. Lag ein boktrailer.
La elevane lage ein boktrailer der dei presenterer utdraget frå Den svartkledde jenta eller heile boka. Denne rettleiinga forklarer på ein enkel og oversiktleg måte korleis ein kan gå fram for å lage ein boktrailer og tek samstundes opp viktige spørsmål om digital opphavsrett m.m. Sjå på ein av disse boktrailerane som inspirasjon:

https://www.youtube.com/watch?v=bEi7XRP_GsA

https://www.youtube.com/watch?v=N-khN49Fj7I

https://www.youtube.com/watch?v=WhOCrTXCFnA

2. Skriv ein grøssar om kven du trur den svartkledde jenta er, eller lag ein skrekkfilm der du tek utgangspunkt i det som skjer i boka.

3. Lag ei teikning av den svartkledde jenta.

4. Høyr på lydfila som følger med utdraget. Be deretter elevane skrive eller fortelje munnleg: Kva følte dokker då dokker lytta til forteljinga?

Aktuelle kompetansemål:
– lese og analysere et bredt utvalg tekster i ulike sjangere og medier på bokmål og nynorsk og formidle mulige tolkninger
– samtale om form, innhold og formål i litteratur, teater og film og framføre tolkende opplesing og dramatisering
– delta i diskusjoner med begrunnede meninger og saklig argumentasjon