Utdatert nettleser Det ser ut som du bruker en gammel nettleser. Faktafyk.no krever IE 8 og nyere versjoner av Internet Explorer. Last ned nyere nettleser her

OMG

Etter ein fest blir Maria køyrt heim av politiet. Mora har fått nok og avgjer at Maria skal bu hos farmora fram til nyttår, fordi ho treng ein pause frå dottera. Det er ikkje ei avgjerd som Maria er einig i.

Ingelin Røssland Samlaget 2019

LAURDAG 14. DESEMBER:

Klokka 10.20

Eg vaknar av at nokon klampar rundt over meg.
Kvart stamp i golvet gjer fysisk vondt i hovudet.
Kva er det mamma held på med?
Snakkar ho i telefonen?
Stemma er høg og skingrande,
orda dryp ned gjennom taket til meg.
– Eg orkar ikkje meir, seier mamma.
– Men mor … høyrer eg gjennom golvet.
Så mamma snakkar med mormor, det er uventa.
Vi har ikkje hatt mykje kontakt sidan morfar døydde.
Eg høyrer mamma sine steg ned trappa til kjellaren.
Fort drar eg dyna opp til haka og lukkar auga
som om eg søv.

Døra til rommet mitt går opp.

– Maria, seier mamma.
Eg svarer ikkje.
Ei god natts søvn har ikkje klart å roa henne ned.

Det var ikkje populært
at ho måtte heim frå julebordet.
Og endå mindre populært at eg kom i politibil.
– Du gløymde å banka på, seier eg.
– Eg har snakka med mormor, seier mamma.
Eg svarer ikkje, berre fiskar til meg mobilen
og blar gjennom bileta folk har delt frå festen i går.
Elliot tok verkeleg mange bilete.
– Du skal vera hos henne til over nyttår.

Eg kjenner det røskar i brystet.
Så ser eg på mamma.
Stirer henne rett inn i auga for å psyka henne ut.
– Du bløffar.
Mamma ristar sakte på hovudet.
Eg flyttar blikket til mobilen.
Skjermen blir uklar.
Eg knip saman auga for å fokusera.
Kva faen er dette?
– Eg har sagt at eg aldri vil reisa dit igjen.
Eg ser ikkje opp frå mobilen
sjølv om skjermen har gått i svart.
– Nokre veker hos mormor tar ikkje livet av deg,
seier mamma.
– Ikkje faen! Mens morfar levde, var det ok, men
mormor er ei skikkeleg kjerring!

Det har du jo sagt sjølv også.

– Det er ho ikkje, og det har eg ikkje sagt,
seier mamma.
Ho drar inn pusten djupt.
– Eg tar deg ut av skulen ei veke,
og så kjem eg for å feira jul saman med dykk.
Du får klara deg utan mobil ei stund.
– Særleg.
Eg gir henne fingeren.

Mamma kjem bort til senga.
Ho knyter armane hardt over brystet.
Kanskje for å halda seg sjølv samla.
Kanskje for ikkje å sprengast utover heile rommet.
– Eg treng ein pause, Maria.
Eg klarer ikkje å handtera deg.
Stemma hennar er låg, men med ei trugande dirring.
Eg skjønar at ho konsentrerer seg for ikkje å skrika.
– Skjerp deg, seier eg
og blar vidare gjennom bileta frå festen.
Mamma nappar til seg mobilen.
Eg grip etter han, men mamma er raskare.
– Faen, kva er det du gjer?
Er du ikkje klok? seier eg og knyter nevane.
Ho held hendene framfor seg som vern.
– Du slår ikkje, seier ho. – Du kan ikkje slå mor di.
– Visst faen kan eg det, seier eg.
Eg er heilt svart inni meg.
Visst faen kan eg slå henne.
– Slår du no, får eg nokon til å henta deg.

Henta meg? Kva faen meiner ho med det?
Eg fryktar svaret.
Vil ikkje spørja.
– Så gi meg den jævla mobilen, seier eg.
Mamma er heilt kvit i trynet då ho held mobilen
fram mot meg. Eg kan sjå at handa hennar skjelv.
Er ho redd meg?

– Er du redd meg?
– Ta mobilen, seier ho.
Stemma hennar knekk.
Handa hennar er kraftlaus då ho slepper mobilen ned
på skrivepulten. Ho ryggar ut av rommet.
– Vi køyrer til mormor etter frukost, seier ho.
– Det er din siste sjanse.
Mamma sukkar før ho lukkar døra.
Stega hennar går tungt i trappa opp frå kjellaren.

Hendene mine er framleis knytte.
Heile kroppen er spent.
Eg opnar hendene og spriker med fingrane.
Det prikkar i fingertuppane.
Mamma vil ha ein pause frå meg.
Eg ser på hendene mine, dei begynner å rista.

Vi har krangla før.
Det siste året har vi kanskje ropt meir enn vi har
prata. Men alle skrik og kranglar vel med mødrene sine?
Foreldre kan jo ikkje berre kvitta seg
med ungane sine?

Frå eg var lita,
har mamma alltid snakka om kor ønskt eg var,
korleis ho trassa alt og alle for å få meg.
At eg er hennar, berre hennar.
Far min var berre er ein som gav frå seg ein kopp
med sædceller til ein klinikk.
Eg er hennar unike prosjekt, laga i Danmark.
Eg syntest det var så flott då ho sa det mens eg var
lita. Ho hadde plukka det opp frå ein fransk song,
som ho song for meg kvar kveld når eg skulle sova:
«Tu seras mon unique projet.»
Du er mitt unike prosjekt.
Eg blei vogga inn i søvnen av dei orda,
av den tryggleiken.

Og no?
Er eg berre eit mislykka prosjekt?
Kven er det som skal komma og henta meg?
Barnevernet?
Det er jo heilt absurd!

Det går jo ikkje an.
Aron i klassen budde nokre månader i fosterheim,
men mor hans var jo splitter pine galen.
Ho dansa nedover gågata i berre trusa midt på
formiddagen. Midt på vinteren.

Mamma er vel ikkje heilt der.
Dessutan så sniffa Aron lim,
og han lukta piss og sveitte.
Ikkje rart mor hans klikka.
Med Aron var det logisk, men med meg?

Hjartet slår dobbeltslag i brystet, eg blir kvalm.
Kan mamma gjera det?
Kan ho kvitta seg med meg
viss det blir for vanskeleg?

Varsla plingar inn på mobilen.
Alle tomlar opp, alle hjarte og delingar frå festen
betyr ingenting.
Eg slår av mobilen, og det blir heilt stilt.

Klokka 11.05

Mamma sit ved kjøkenbordet og drikk kaffi.
Ryggen er rak som ein påle.
Ho blar i avisa.
Viss eg hadde ropt bø,
ville ho ha tissa på seg.
Eg legg mobilen frå meg ved sida av koppen hennar.
Ho ser opp på meg.
Gråten har lagt raud spindelvev i auga hennar.
Det einaste rette ordet frå meg no er unnskyld,
men ordet sit på tvers i halsen og vil ikkje ut.
– Så ta mobilen, seier eg.

– Eg har kokt egg, seier mamma.
Eg set meg rett overfor henne.
– Etter at du har ete, så pakkar du sakene dine.
Eg køyrer deg til mormor.
– Angrar du på Danmark-turen din? spør eg.
Mamma kikkar på meg, bit seg i leppa
og rynkar panna.
Det er no ho skulle ha svart med det same.
Men kanskje ho faktisk sit der og angrar?
Angrar på turen til Danmark,
at ho la seg på ein benk
og fekk sprøyta spermen inn?
Ho vender blikket bort då ho svarer.
– Nei.

Mamma reiser seg og går bort til kjøkenbenken.
Ho står med ryggen til meg og fyller kaffikoppen.
– Eg treng berre ein liten pause,
seier ho før ho snur seg mot meg.
Ho ser eldre ut enn ho er.
Først no ser eg kor mørk ho er rundt auga.
– Men eg kjem på vesle julaftan, seier ho.

Ho støttar seg tungt på kjøkenbenken,
som om ho bruker alle krefter ho har,
på å halda seg oppreist.
– Det har du alt sagt, seier eg.
Gråten er på veg.
Eg drar hetta så langt ned i ansiktet som det går.
– Det er ok å vera lei seg, Maria,
eg er også lei meg, seier mamma.
– Eg trudde det var meg du var lei?
– Du treng ikkje å vri på alt eg seier.

Egget har stått for lenge og er kaldt.
Eggeplomma er smulete og litt grøn i kantane.
Eg hatar det.
Eg liker berre blautkokte egg.

Hadde dette vore ein vanleg laurdag,
ville eg ha klaga.
Eg ville ha klaga og kasta egget i søpla og gått herifrå.
Mamma ville ha ropt noko etter meg,
noko som eg hadde gitt blanke faen i.
I dag et eg egget utan ein lyd.
Det gule i egget smakar fis.

Heile munnen blir tørr.
Egget i munnen gjer meg kvalm.
Eg tar ein klunk juice.

– Du veit at eg elskar deg, seier mamma.
– Men du er heilt ute av kontroll.
– Everything before but is bullshit! seier eg.
– Kva?
– Det er frå Game of Thrones.
Alt du seier før ordet men, er pisspreik.
At du elskar meg, er berre pisspreik.

Mamma sukkar og drikk opp kaffien sin.
Eg let siste rest av egget stå,
før eg drikk opp resten av juicen.
Skyl munnen godt før eg svelgjer.
– Eg går ned og pakkar, så du blir kvitt meg.
– Maria.

Mamma tar etter handa mi i det eg går forbi henne.
Eg vik unna.

Til toppen